Tañbalar säikestıgı
29 latyn ärpı, qysqartylğan 31 tañbaly qazaq kirill jiynynan alynğan. Ekı kirill jūby bır latyn ärpıne bırıgedı: И men Й ekeuı de İ i bolady, Х pen Һ ekeuı de H h bolady.
| № | Latyn | Kirill | IPA | Mysal (latyn) | Mysal (kirill) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A a | А а | /a/ | ana | ана |
| 2 | Ä ä | Ә ә | /æ/ | äke | әке |
| 3 | B b | Б б | /b/ | bala | бала |
| 4 | G g | Г г | /ɡ/ | gül | гүл |
| 5 | Ğ ğ | Ғ ғ | /ɣ/ | ğalym | ғалым |
| 6 | D d | Д д | /d/ | dos | дос |
| 7 | E e | Е е | /e/ | emes | емес |
| 8 | J j | Ж ж | /ʒ/ | jaz | жаз |
| 9 | Z z | З з | /z/ | zat | зат |
| 10 | İ i | И и, Й й | /i/, /j/ | is, tai | ис, тай |
| 11 | K k | К к | /k/ | kül | күл |
| 12 | Q q | Қ қ | /q/ | qala | қала |
| 13 | L l | Л л | /l/ | laq | лақ |
| 14 | M m | М м | /m/ | men | мен |
| 15 | N n | Н н | /n/ | nan | нан |
| 16 | Ñ ñ | Ң ң | /ŋ/ | tañ | таң |
| 17 | O o | О о | /o/ | ot | от |
| 18 | Ö ö | Ө ө | /ø/ | öz | өз |
| 19 | P p | П п | /p/ | pai | пай |
| 20 | R r | Р р | /r/ | ret | рет |
| 21 | S s | С с | /s/ | sen | сен |
| 22 | T t | Т т | /t/ | tıl | тіл |
| 23 | U u | У у | /w, u/ | uyq | уық |
| 24 | Ū ū | Ұ ұ | /ʊ/ | ūl | ұл |
| 25 | Ü ü | Ү ү | /y/ | üi | үй |
| 26 | H h | Х х, Һ һ | /χ/, /h/ | hat, mahabbat | хат, махаббат |
| 27 | Ş ş | Ш ш | /ʃ/ | şekpen | шекпен |
| 28 | Y y | Ы ы | /ɯ/ | qyz | қыз |
| 29 | I ı | І і | /ɪ/ | tıl | тіл |
Bırıkken tañbalar
Keibır kirill aiyrmaşylyqtary latyn älıpbiınde saqtalmaidy:
- İ i degenımız И men Й ekeuı. И dauysty dybys, Й dauyssyz jarty dauysty, jäne köp jağdaida oqyrman sözdegı ornyna qarap qaisysy ekenın ajyrata alady.
- H h degenımız Х pen Һ ekeuı. Х töl qazaq dybysy; Һ şağyn kırme sözder tobynda ğana saqtalğan, köptegen söileuşıler olardy būrynnan bırdei aitady.
Alynyp tastalğan tañbalar
Myna kirill ärıpterı tek orys tılınen engen sözderdı jazu üşın bolğandyqtan, qazaq tılınıñ töl dybystarynda orny joq jäne tolyğymen alynyp tastalady:
ВЁЦЧЩЪЬЭЮЯФ
- Tarihi türde я/ё/ю tektes dybys nemese jūmsaq belgı qajet bolatyn jerde, bar ärıptermen jazylady: J j jäne dauysty (ja, jo, ju).
- Kırme sözder men şeteldık ataular kirill jazuynan ärıp-ärıpke köşırılmeidı, bar ärıptermen qaita jazylady (mysaly, Wikipedia sözı Uikipedia bolady).
I üşın ekı bölek latyn ärpı
Älıpbi türık tılındegıdei nüktelı/nüktesız jūpty qoldanady:
- İ i (nüktelı): И/Й üşın
- I ı (nüktesız): I üşın
Būl ekı aiyrmaşylyqty jai "i" ärpı bırdei körınetın, türık jazuyna beiımdelmegen qarıpterde de jazbaşa türde bölek ūstap tūrady.